Bij Apple heb je niets te kiezen en dat is het ontwerp

Inleiding

Apple serveert al jaren de beste gerechten zonder dat je ze hebt besteld, maar soms wil je gewoon wat te kiezen hebben.
Ik was jarenlang Apple-fan en oefende een vak uit waar je niet zonder Mac kon bestaan. Tot een punt dat ik er zelfs heb gewerkt als Macintosh Technician.

In september 2026 kwam de iPhone Duo, een vouwbare iPhone van ruim tweeduizend dollar. Volgens de eerste hands-ons heeft Apple de kreuk in het scherm beter weggewerkt dan de concurrentie tot nu toe lukte. Dat is precies het model: doen wat de concurrentie drie jaar eerder deed, maar dan beter.

De reactie in de techwereld was voorspelbaar. Apple volgt nu ook gewoon de markt. Dat is te makkelijk. Ik denk dat Apple zijn eigen voorspelbaarheidsmodel zo strak heeft vastgezet dat het zich er inmiddels een beetje in verveelt, en zich dan laat meesleuren in onpraktische fratsen.

De vraag is dus niet of Apple een scherm kan vouwen, want dat kan Apple aantoonbaar. De vraag is waarom een bedrijf dat zijn hele model bouwde op het uitsluiten van variabelen er nu vrijwillig een binnenlaat.

De muur koopt voorspelbaarheid

Iedereen legt het gesloten ecosysteem uit als verdienmodel. Operationeel is het iets veel simpelers. Elke variabele die je toelaat, betaal je later terug in support.
Dat is niet abstract. Een vouwbaar toestel betekent twee schermformaten, een nieuwe verhouding en een nieuwe toestand waarin een app kan verkeren.

Compatibiliteit is in mobiele software al jaren een gevecht. Elke fabrikant die een nieuw formaat introduceert legt daar een extra pad bovenop dat iemand moet testen. Opent een niet-technische gebruiker een app die niemand voor dat formaat heeft getest, en werkt er iets niet, dan komt dat ticket bij de fabrikant terecht.
Apple houdt daarom het aantal modellen klein, het aantal schermformaten klein en het aantal paden door het systeem klein. Een monteur weet wat hij aantreft. Een developer weet waar zijn app landt. De gebruiker weet wat hij koopt.

Apple Silicon bewijst dat dit werkt. In juni 2020 kondigde Apple aan de Mac in twee jaar van Intel naar eigen chips te brengen. Begin 2023 verdween de laatste Intel-Mac uit de lijn, en inmiddels bouwt Apple de ondersteuning voor Intel-apps gecontroleerd af. Dat is geen designmagie. Dat is een operatie.

Ik vond dat een gedurfde stap, want de vorige platformwissel ging veel moeizamer. Tot 2006 liep de Mac op PowerPC, de chip die Apple in 1991 samen met IBM en Motorola optuigde. Dat was de Apple Silicon van die tijd. Die lijn liep vast. De 3 GHz-machine die Steve Jobs binnen een jaar beloofde kwam er nooit, en een laptop met een G5 ook niet.

Apple kondigde de overstap naar Intel aan in juni 2005 en zette de eerste Intel-Macs in januari 2006 in de winkel. Oude programma's liepen via Rosetta, merkbaar langzamer dan native, en op een Intel-versie van de Adobe-suite wachtten professionals tot maart 2007. Van die veertien maanden heeft Apple geleerd. De tweede wissel verliep in stilte.

Daarom zegt Apple meestal nee

Touch op een laptop is het mooiste nee. De techwereld is er redelijk over uit dat aanraking op een laptopscherm weinig toevoegt. Apple houdt die lijn vol terwijl de concurrentie het al jaren aanbiedt. De verleiding is daar laag, dus dat nee kost niets.

Apple houdt ook ongemakkelijke nee-tjes vol. De Magic Mouse heeft zijn oplaadpoort aan de onderkant, waardoor je hem niet kunt gebruiken tijdens het laden. Apple heeft die poort wel gemoderniseerd en hem precies daar gelaten. Niet elk team in Cupertino is even sterk, en toch houdt het bedrijf zijn rug recht.

Het nee is dus even veelzeggend als het ja.

Twee keer deden ze het toch

De Vision Pro was de eerste keer. Bij de introductie in 2023 kostte hij 3.499 dollar. De uitvoering was af. De markt was er niet.
De techwereld wist dat al jaren. VR heeft functioneel nooit een consumentenmarkt gevonden, en toch stapte Apple in.

IDC schatte de verkoop in het vierde kwartaal van 2025 op ongeveer 45.000 stuks. Koreaanse berichtgeving meldde begin 2026 dat Apple de productie en het advertentiebudget drastisch terugschroefde.
De Duo is de tweede keer. Ook hier klopt de uitvoering, en ook hier zit de nuance in de keten. Het vouwbare paneel komt exclusief van Samsung Display, en iFixit is openlijk sceptisch over de repareerbaarheid.

Apple heeft de kreuk beter opgelost dan wie ook, en dat is een echte prestatie. De vraag is tegen welke prijs, en die prijs staat in scharnieren en in jaren.

Dit was geen sprong in het diepe. Bloomberg beschrijft het foldable-project als een traject van bijna tien jaar, begonnen nadat Tim Cook rond 2020 enthousiast terugkwam van een reis door Azië.
Apple wachtte tot het de categorie op zijn eigen standaard kon uitvoeren.

Daar zit voor mij het keerpunt. Apple verraste jarenlang met producten waarvan we niet wisten dat we ze wilden, en soms niet eens dat ze konden bestaan. Nu dweilt het achter de concurrentie aan, met als flex dat het hetzelfde beter doet. Op een paneel van Samsung.

Wat de muur ook buitenhoudt

Dezelfde muur die de rommel buitenhoudt, houdt ook de keuze buiten. Het is een mechanisme, geen twee.

Proprietary in AV werkt hetzelfde

In de AV noemen we gesloten systemen nu proprietary, met een vies gezicht erbij, maar jarenlang was het simpelweg de norm. Studio's over de hele wereld stonden gestandaardiseerd op één digital audio workstation: Pro Tools. Kon je daar niet in werken, dan had je als engineer geen bestaansrecht.

Ik keek als jong ventje mee over de schouders van de engineers in de Excess studio's in Rotterdam. Al snel mocht ik editwerk doen, later hele producties recorden en mixen. Thuis oefenen zat er niet in. Het pakket liep op een Macintosh met een PowerPC-chip, en het startte alleen als er audiohardware van Digidesign/Avid aan hing.

Die muur ging later stap voor stap open. Avid kocht M-Audio in 2004 en bracht een aparte versie uit voor die goedkopere interfaces.

In 2010 liet Pro Tools 9 de eis van eigen hardware helemaal vallen. Sound On Sound schreef in die review dat het geen crippleware meer was. Een paar regels later stond er dat de ondersteuning voor externe interfaces nog onvolwassen aanvoelde. Iedereen die er ooit van droomde probeerde het, liep tegen bugs aan en sprong terug naar zijn eigen software.

Bij Apple staat dezelfde muur. Hij werkt omdat de hardware niet modulair is en Apple de software precies voor die hardware bouwt. Op een Windows-machine is dat een heel ander verhaal, en compatibiliteit is daar nog het minste van je zorgen.

Kijk daarna naar wat Android in de kern anders doet. Daar zit de excellence niet in een product, maar erin dat jij bepaalt waar je geld heen gaat. Een betere selfiecamera, een snellere USB-C-poort, satelliet-SOS die je in de Randstad nooit gebruikt. Dat is rommeliger, en Google stopt onderweg genoeg producten om er een eigen archief aan over te houden.

Bij Apple bestaat dat gesprek niet. Je krijgt een antwoord op een vraag die jij niet hebt gesteld.

Wat de muur je kost

De muur werkt nog steeds, en dat is precies het punt. Er hoort alleen een prijs bij, en die prijs wordt zichtbaarder.

Amerikanen houden hun iPhone langer vast dan ooit, richting vier jaar. Foldables zijn volgens IDC in 2026 de enige groeiende categorie, met ongeveer 12,6 procent groei naar 22,9 miljoen stuks, terwijl de smartphonemarkt als geheel krimpt. Dat is groei in een klein hoekje van de markt. En toch staat daar nu iedereen te kijken.

Ik denk dat ja of nee voor de techhead een beetje saai is geworden. Misschien geldt dat in Cupertino ook. Wie tien jaar aan een vouwbaar scherm werkt, was duidelijk op zoek naar iets anders dan een volgende iPhone.

De gerechten zijn nog steeds uitstekend. Maar soms wil je gewoon wat te kiezen hebben.

En om die reden: Heb ik al 10+ jaar een Android telefoon. De iPhones zijn technische hoogstandjes, maar de gadget freak in mij heeft graag wat te kiezen.